We kunnen zoveel beter!

Beste PvdA fractieleden,

Op verzoek van een fractielid zet ik hieronder kort enige gedachten en zorgen neer, die jullie misschien van nut kunnen zijn in de Rotterdamse discussie over zorg en welzijn. Ikzelf ben lang werkzaam geweest in Rotterdam op dit terrein en was bovendien 25 jaar lang voor onze Partij bestuurlijk verantwoordelijk in de Deelgemeente Hoogvliet.
Daar gaat ie dan.

Nummer één…
“In het marktdenken is geen plaats voor de eigen identiteit en de waarden rationaliteit van instituties”
Uitspraak van Partijgenoot Tjeenk Willink, geciteerd omdat hij vertrekt bij de Raad van State. Hoe scherp!

Vertaald in de werkpraktijk: de professional bouwt altijd een band op met de cliënt of de doelgroep. Die band wordt deel van de kwaliteit van het product en ook deel van het werkplezier van de medewerker in zorg en welzijn. Zo ontstaat beroepsethiek. Soms is het goed dat nieuwe bezems letterlijk en overdrachtelijk schoon vegen. Maar dit moet eerder uitzondering dan regel zijn.
In het model van marktwerking en aanbesteding wordt dit, zonder oog voor de werkelijkheid, omgedraaid. Verandering via aanbesteding wordt de regel, continuïteit behouden wordt uitzondering. We hebben dit al gezien bij de Thuiszorg. Meestal werden wij niet blij en de werkers ook niet (zie onze congresresolutie Publieke Sector hierover). Meestal werd het werk zelf en ook het product slechter. De PvdA moet dat ruwe model niet willen doorzetten in zorg en welzijn als geheel. Je kunt ook volstaan met een periodieke inhoudelijke toets, zoals nu gangbaar is bij het meten van de kwaliteit van scholen, maar dan wel met sancties als een subsidietender.

Nummer twee
Het gemeentebestuur zwijgt over de sociale gevolgen van het voortdurend afstoten en weer aannemen, meestal tegen slechtere voorwaarden, van personeel. Ik zie een basisbestek met vele verheven doelstellingen. Maar behalve de klant telt er blijkbaar niemand meer mee. Als je dan toch overgaat tot uitbesteding, aanbesteding of privatisering, doe dit dan met een bindende sociale paragraaf met betrekking tot de werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden en met een kwaliteitsparagraaf. “Mensen volgen banen”zou de beleidsgrondslag en de regel moeten zijn.

Nummer drie
De gemeentestukken van 23 december zijn een grote hutspot van technische taal, waarin kernzaken, zoals wel vaker, verdwijnen. Om te beginnen: bezuinigen en hervormen worden op een hoop gegooid. Dat moet je nooit doen! Het klassieke ellende voorbeeld is de mislukking van het Studiehuis in het Voortgezet Onderwijs. Ja, het is waar, het moet nu met minder geld. Maak daar een beleidskader voor op basis van de zwaarte of relatieve lichtheid van de sociale problematiek. En bezuinig wat je verantwoord denkt te kunnen doen. Maar maak dit traject los van de rest! En ook dat is waar, de sector moet worden gemoderniseerd. Doe dat ook, maar niet alleen technisch, maar vooral op basis van je eigen maatschappijvisie. Die PvdA visie is in dit stuk maar heel eenzijdig terug te vinden.

Nummer vier
Waar moet het ons om gaan? Ondersteuning en participatie worden genoemd, prima. Eigenlijk staat er een heel oude opvatting van sociaal, cultureel en opbouwwerk zoals die al in de jaren ’60 werd uitgedragen. Niets mee mis, maar doe niet alsof het nieuw is. Bestrijd inderdaad de uitwassen van de praktijk, die onvoldoende functioneel zijn. Maar: de PvdA staat nog altijd voor ontwikkeling, emancipatie, verheffing en cultuur. Toegegeven, dit zijn niet de kernwaarden van de WMO. Maar niets staat ons in de weg om de WMO ook die draai te geven. Zonder ambitieus of controversieel te zijn, kan je in elk geval aan het basisaanbod toevoegen, dat er ook altijd een mogelijkheid moet zijn om iets te leren. Dat is ons Verlichtingsideaal!

Nummer vijf, de laatste.
De bureaucratische brei, die de gemeente weet op te bouwen, is zoals gewoonlijk weer belachelijk. Het werk is nog nooit beter geworden doordat men de helft van de tijd zit te registreren. Beheren en controleren tot hoofdzaken en bijzaken niet meer zijn te onderscheiden. Regel het klantproces (p.11) bijvoorbeeld niet tot tien cijfers achter de komma. Maak een basisbestek met drie kernresultaten in plaats van de acht criteria die er nu staan. Enzovoort. Kijk ook eens gewoon of het goed werkbaar is en vraag daar ook naar!

Graag jullie reactie! Ik woon nu in Schiedam waar alles later gebeurt. Ik zie dit allemaal hier al aankomen!

Hartelijke groet, Louis Plas

Hieronder de belangrijkste standpunten van de Rotterdamse politieke partijen over deelgemeenten. Alle citaten zijn letterlijk overgenomen en komen uit de betreffende verkiezingsprogramma’s van 2010.

PvdA, iedereen telt mee, iedereen doet mee! Werken aan een beter Rotterdam:
Deelgemeenten zijn voor veel zaken het bestuur dat het dichtst bij de mensen staat. Ze kennen de kansen en bedreigingen van hun straten en buurten het best. Ze zijn als eerste verantwoordelijk voor communicatie met en participatie van bewoners. De beste mensen worden ingezet om deelgemeenten te ondersteunen. Ze zijn als eerste verantwoordelijk voor communicatie met en participatie van bewoners. De beste mensen worden ingezet om deelgemeenten te ondersteunen.

Groen Links, Naar een groene en sociale wereldstad:
Deelgemeenten vervullen een belangrijke functie in het vormgeven van burgernabij bestuur. Een herijking van taken en bevoegdheden tussen stad en deelgemeenten kan het stadsbestuur inzichtelijker en slagvaardiger maken.

Leefbaar Rotterdam, Voor Rotterdam!:
Minder politiek, méér burger
In Rotterdam hebben we om te beginnen téveel praters: 353 politici. Wat ons betreft gaat dat terug naar 35: 30 raadsleden, 4 wethouders en 1 burgemeester. Door de politieke laag uit het deelgemeentebestel te halen kunnen de 300 deelgemeente politici naar huis. Vorm de deelgemeenten (de oeverloze debatteerclubs die vooral met hun eigen belangen bezig zijn) om tot servicecentra, waar klantvriendelijkheid de norm is. Wat we met het uitgespaarde geld doen? Dat geven we aan u! Want u weet als bewoner van een straat of wijk vaak veel beter wat er speelt en welke initiatieven echt nuttig en echt effectief zijn. Om de gelden optimaal te verdelen, willen wij een buurtreferendum of een vergelijkbare burgerparticipatie in het leven roepen. Door de veelheid van besturen en instellingen zien veel Rotterdammers door de bomen het bos niet meer. Ons voorstel is: in elke deelgemeente één loket waar u als burger voor al uw problemen en vragen terecht kunt. Over het functioneren van de overheid heeft Pim Fortuyn kernachtige woorden gesproken, die ons nog dagelijks inspireren: ”De overheid is van ons, voor ons en alleen met ons mandaat over ons.“

D66, Anders, ja:
Deelgemeenten: bestuur dicht bij de burger
Rotterdam is een grote stad met wijken die soms ver uit elkaar liggen en sterk verschillen qua identiteit en problematiek. Het deelgemeentelijk bestel is daarom van belang voor maatwerk op wijkniveau en invloed van bewoners op hun eigen leefomgeving. Dagelijks bestuurders van een deelgemeente zijn aanspreekbaar en moeten verantwoording afleggen aan een gekozen vertegenwoordiging. Dat maakt het bestuur burgernabij. Een politieke vertegenwoordiging is voor D66 pas goed en compleet als deze pluriform is, zodat alle geluiden uit de deelgemeente in de deelraad voldoende doorklinken. D66 is tevreden over de huidige indeling van de deelgemeenten en ziet geen dwingende redenen om de schaalgrootte te veranderen. Voorwaarde voor een goed functionerend deelgemeentelijk bestel is wel dat taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden en budgetten duidelijk zijn afgebakend.

Christen Unie en SGP:
De ChristenUnie-SGP is voorstander van deelgemeenten met gekozen deelraden, een duidelijk pakket van taken en bevoegdheden, een eigen organisatie en een eigen begroting.

SP, Een nieuwe koers voor Rotterdam:
De Rotterdamse bestuurlijke inrichting – met na de verkiezingen van 2010 veertien deelgemeenten en wijkraden – is daarbij vaak een sta-in-de-weg. Iedereen is voor decentrale service en voor Stadswinkels overal in de stad, maar daarvoor is geen politiek parlement op deelgemeenteniveau nodig. De meeste deelgemeenten bestaan uit meerdere wijken, die onderling weinig gemeen hebben. De deelgemeente wordt zowel door bewoners als door andere betrokkenen te vaak gezien als barrière tussen wijk of buurt en de gemeente. Bovendien beslissen de deelgemeenten slechts over enkele miljoenen, terwijl de kosten van het hele bestel maar liefst veertig miljoen bedragen. De SP is daarom tegenstander van de huidige deelgemeenten. Het wordt het steeds duidelijker dat het deelgemeentebestel zijn houdbaarheidsdatum nadert, maar helaas hebben de andere partijen tot dusver niet gedurfd het bestel te veranderen of af te schaffen.

VVD:
De VVD voert de deelgemeentediscussie vanuit de keuze tussen afgebakende autonome bevoegdheden voor deelgemeenten of geen deelgemeenten. Of je doet het goed, of je doet het niet.

CDA, Rotterdam in goede handen:
Degelijk en dienstbaar stadsbestuur
Het CDA staat voor een degelijk en dienstbaar stadsbestuur, slagvaardig en dicht bij burgers. Het deelgemeentebestel zoals we dat nu kennen -met volksvertegenwoordigers die gekozen en dus aanspreekbaar zijn- biedt daarvoor goede mogelijkheden, maar kan nog zoveel beter.